Χρήσιμες πληροφορίες για την πρόληψη του καρκίνου μαστού. Συμβουλές για όσες γυναίκες έχουν κίνδυνο για καρκίνο μαστού
Ειδικός Παθολόγος-Ογκολόγος, MD, PhD
Χρήσιμες πληροφορίες για την πρόληψη του καρκίνου μαστού
Η θεραπεία στον καρκίνο του μαστού είναι σίγουρη όταν η διάγνωση γίνει σε πρώιμο στάδιο κι εξαρτάται η επιτυχία της από το στάδιο της νόσου κατά τη διάγνωση.
Μεγαλύτερο ποσοστό από 96% των ασθενών με μη διηθητικό (in situ) καρκίνο του μαστού παραμένουν χωρίς νόσο 10 χρόνια μετά τη χειρουργική εξαίρεση. Το 5ετές σχετικό ποσοστό επιβίωσης για τον καρκίνο του μαστού σταδίου III είναι περίπου 86%, ενώ το 5ετές σχετικό ποσοστό επιβίωσης του φλεγμονώδους καρκίνου μαστού σταδίου ΙΙΙ πέφτει στο 40-70%, ανάλογα με τα βιολογικά χαρακτηριστικά.
Ποιες, όμως, από αυτές τις τεχνικές μείωσης του κινδύνου του καρκίνου του μαστού είναι οι πιο ασφαλείς;
–Η ορμονοθεραπεία
Συμπληρωματικά αντιοιστρογόνα, όπως η ταμοξιφένη, ένας εκλεκτικός οιστρογονικός τροποποιητής (SERM/Selective Estrogen Receptor Modulator) όταν δίνεται για 5-7 έτη σε ασθενείς με καρκίνο του μαστού με θετικούς ορμονικούς υποδοχείς ανεξάρτητα από την ηλικία και την εμμηνοπαυσιακή κατάσταση ελαττώνει την πιθανότητα υποτροπής στο μισό και του θανάτου στο 1/3. Επίσης, ελαττώνεται η πιθανότητα για δεύτερο πρωτοπαθή καρκίνο ή ετερόπλευρο καρκίνο του μαστού κατά 40%.
Ένας άλλος SERM που χρησιμοποιείται ως ορμονοθεραπεία για την πρόληψη του καρκίνο του μαστού είναι η ραλοξιφένη.
Η ορμονοθεραπεία προληπτικά φαίνεται ότι εκτός από το να ελαττώνει τον κίνδυνο για καρκίνο μαστού ελαττώνει και την επίπτωση καλοηθών παθήσεων του μαστού και ελαττώνει τη συχνότητα των περιττών βιοψιών σε προκαρκινωματώδεις βλάβες.
Οι γυναίκες που μπορούν να λαμβάνουν ταμοξιφένη ή ραλοξιφένη είναι εκείνες που έχουν έναν πενταετές κίνδυνο για ανάπτυξη καρκίνο μαστού πάνω από 1,67%. Το όφελος σε σχέση με τον κίνδυνο είναι μεγαλύτερο σε προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες παρά στις μεταεμμηνοπαυσιακές. Το όφελος σαφώς είναι μεγαλύτερο για γυναίκες με υψηλό κίνδυνο για καρκίνο μαστού, όπως σε ασθενείς με ιστορικό με άτυπη πορώδης υπερπλασία ή λοβιακή νεοπλασία, χωρίς όμως σημαντικό όφελος, στη συνολική επιβίωση.
Η ταμοξιφένη έχει έγκριση για τη μείωση της επίπτωσης του καρκίνου του μαστού. Βέβαια η ταμοξιφένη συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο του ενδομητρίου και θρομβοεμβολική νόσο, κυρίως, στις μεταεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Οι προεμμηνοπαυσιακές και μεταεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με υστερεκτομή και υψηλό κίνδυνο για καρκίνο μαστού μπορεί να έχουν όφελος από την ταμοξιφένη, η οποία μπορεί να χρησιμοποιείται για πρόληψη. Η ταμοξιφένη μπορεί να μην είναι αποτελεσματική στην μείωση του κινδύνου για καρκίνο του μαστού σε γυναίκες φορείς της μετάλλαξης BRCA1/Breast CAncer gene 1/Γονίδιο 1 για τον καρκίνο του μαστού.
Η ραλοξιφένη δε φαίνεται να αυξάνει τον κίνδυνο για καρκίνο του ενδομητρίου…
Οι εκλεκτικοί αναστολείς της αρωματάσης είναι η θεραπεία επιλογής για πρώτης και δεύτερης γραμμής θεραπεία σε μεταστατικό καρκίνο μαστού με θετικούς υποδοχείς. Η αναστραζόλη, εξεμεστάνη και λετροζόλη έχουν καλύτερα αποτελέσματα από την οξεϊκή μεγεστρόλη σα δεύτερης γραμμής και την ταμοξιφένη σαν πρώτης γραμμής.
Κάποιος θα μπορούσε να κάνει την υπόθεση ότι η τεχνητή καθυστέρηση της εμμήνου ρύσεως θα ελάττωνε τον αριθμό των ωορρηκτικών κύκλων και θα μείωνε τον κίνδυνο για καρκίνο του μαστού. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με τη συστηματική χρήση αναλόγων της εκλυτικής ορμόνης των γοναδοτροπινών πριν να αρχίσει η έμμηνος ρύση.
Εάν η εγκυμοσύνη σε μικρή ηλικία έχει προστατευτικό ρόλο εξωγενείς ορμόνες θα μπορούσαν να χορηγηθούν για διέγερση της εγκυμοσύνης κατά τη διάρκεια της μέσης εφηβείας, αλλά αυτό θα ήταν ασύμβατο με τα κοινωνικά πρότυπα.
Επιπλοκές ορμονοθεραπείας στον καρκίνο του μαστού
Η ορμονοθεραπεία για τον καρκίνο του μαστού συχνά προκαλεί σημαντικές επιπλοκές και παρενέργειες, καθώς λειτουργεί μπλοκάροντας ή μειώνοντας τις ορμόνες που βοηθούν στην ανάπτυξη του καρκίνου. Συνηθισμένα προβλήματα είναι οι εξάψεις, η κόπωση και ο πόνος στις αρθρώσεις.
Οι επιπλοκές διαφέρουν ανάλογα με την συγκεκριμένη κατηγορία φαρμάκων:
Αναστολείς αρωματάσης: (π.χ., αναστροζόλη, λετροζόλη, εξεμεστάνη) προκαλούν απώλεια οστικής πυκνότητας (οστεοπόρωση), πόνο στα οστά και τις αρθρώσεις, υψηλή αρτηριακή πίεση και καρδιακά προβλήματα.
Επιλεκτικοί ρυθμιστές υποδοχέων οιστρογόνων (SERMs): (π.χ., ταμοξιφαίνη) έχουν υψηλό κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών, όπως εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση (θρόμβοι αίματος), εγκεφαλικό επεισόδιο, καταρράκτη και καρκίνο της μήτρας ή του ενδομητρίου.
SERDs/Selective Estrogen Receptor Degraders/Επιλεκτικοί αποικοδομητές υποδοχέων οιστρογόνων & άλλοι αναστολείς: (π.χ., φουλβεστράντη) μπορούν να προκαλέσουν πόνο στο σημείο της ένεσης, ναυτία και σε ορισμένες περιπτώσεις, σοβαρά προβλήματα, όπως καρδιακές προσβολές ή εγκεφαλικά επεισόδια. Λόγω αυτών των παρενεργειών, έως και οι μισοί ασθενείς τροποποιούν, καθυστερούν ή διακόπτουν πρόωρα τη συνταγογραφούμενη θεραπεία τους.
-Η χημειοπροφύξη
Τα ρετινοειδή έχουν πολλαπλές επιδράσεις στα συστήματα των αυξητικών παραγόντων και στην ανάπτυξη του καρκίνου του μαστού. Δεσμεύονται στους υποδοχείς των ρετινοϊδών και το σύμπλεγμα λειτουργεί σα μεταγραφικός παράγοντας που δεσμεύεται σε στοιχεία που ανταποκρίνονται στα ρετινοειδή πολλαπλών γονιδίων. Πολλά ρετινοειδή έχουν θεραπευτική αποτελεσματικότητα κατά του καρκίνου του μαστού και έχουν ικανότητα ελάττωσης της επίπτωσής του.
Η βιταμίνη Α, η βήτα καροτένη και η βιταμίνη Ε, επίσης, θεωρούνται αποτελεσματικές στη χημειοπροφύλαξη. Άλλες θεραπείες χημειοπροφύλαξης περιλαμβάνουν τα ρετινοειδή σε συνδυασμό με τους SERMs, τους αναστολείς COX-2/cyclooxygenase-2/κυκλοοξυγενάση-2, την oltipraz (το ολτιπράζ είναι ένα συνθετικό παράγωγο της διθειόνης που ερευνήθηκε ευρέως ως αντισχιστοσωμικό φάρμακο και χημειοπροληπτικός παράγοντας. Δεν κυκλοφορεί ως εγκεκριμένο φάρμακο στην Ελλάδα), την Dehydroepiandrosterone/δεϋδροεπιανδροστερόνη, την genistein/γενιστεΐνη κ.ά για ασθενείς με μη διηθητικό καρκίνο μαστού ή καλοήθεις νόσους μαστού με υψηλό κίνδυνο (άτυπη πορογενής υπερπλασία ή άτυπη λοβιακή υπερπλασία).
-Το προφυλακτικό χειρουργείο
Η χειρουργική αφαίρεση των μαστών θεωρείται από πολλούς σημαντικός προστατευτικός παράγοντας. Οι υποδόριες αμφοτερόπλευρες μαστεκτομές σε υψηλού κινδύνου ασθενείς βάσει του κληρονομικού ιστορικού ή την παρουσία μεταλλάξεων BRCA1 & BRCA2/BReast CAncer gene 2/Γονίδιο 2 για τον καρκίνο του μαστού σχετίζονται με 90% μείωση της επίπτωσης του καρκίνου του μαστού. Η πρόωρη αμφοτερόπλευρη ωοθηκεκτομή έχει συσχετισθεί με μικρότερο κίνδυνο για καρκίνο του μαστού, επίσης, μέσω μείωσης των ωορρηκτικών κύκλων, ιδίως σε μεταλλάξεις BRCA1. Όμως, δυστυχώς, ο κίνδυνος δε μηδενίζεται ποτέ…
-Διατροφικές συνήθειες
Λόγω της διαφορετικής επίπτωσης του καρκίνο του μαστού σε διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές, είναι αυτονόητο ότι οι διατροφικές τροποποιήσεις, όπως η ελάττωση στην πρόσληψη θερμίδων, η ελάττωση πρόσληψης του λίπους και η αύξηση πρόσληψης φρούτων και λαχανικών στη διατροφή μπορεί να ελαττώσει τον κίνδυνο για καρκίνο του μαστού. Είναι γνωστό ότι η παχυσαρκία αυξάνει την προδιάθεση για καρκίνο του μαστού, γι’ αυτό η απώλεια βάρους μπορεί σίγουρα να ελαττώσει την επίπτωση της νόσου. Η σύνδεση του καρκίνου του μαστού με την κατανάλωση μεγάλης ποσότητας αλκοόλ είναι πολύ γνωστή. Η μείωση της πρόσληψης αλκοόλ ελαττώνει τον κίνδυνο.
-Αλλαγή του τρόπου ζωής
Η αλλαγή του τρόπου ζωής έχει θετικά αποτελέσματα στη μείωση κινδύνου για καρκίνο του μαστού. Η μείωση της πρόσληψης αλκοόλ βοηθά, αν και η μέτρια πρόσληψη αλκοόλ βοηθά στην αύξηση της HDL/high-density lipoprotein/λιποπρωτεΐνη υψηλής πυκνότητας χοληστερόλης και μειώνει τον καρδιοαγγειακό κίνδυνο.
Η άσκηση στην εφηβεία και στην πρώιμη ενήλικη ζωή είναι ωφέλιμη.
Η μείωση του σωματικού βάρους, ιδίως στις μεταεμμηνοπαυσιακές γυναίκες έχει θετικά αποτέλεσμα στην επίπτωση του καρκίνου του μαστού, αλλά και στα καρδιοαγγειακά νοσήματα, στην αρθρίτιδα και σε άλλα χρόνια νοσήματα.
Η μητρότητα σε μικρή ηλικία, η αποφυγή λήψης αντισυλληπτικών από το στόμα και της ορμονικής υποκατάστασης είναι άλλοι τρόποι πολύ αποτελεσματικοί στην πρόληψη του καρκίνου του μαστού.
Να προτιμάτε τις φυσικές θεραπείες για τον καρκίνο μαστού
Η ζωή είναι πολύτιμη.
Η ζωή είναι δική σας. Πάρτε την στα χέρια σας!
Η καθοδήγηση για την επιλογή των ποιων συμπληρωμάτων διατροφής, από τα ανωτέρω, είναι κατάλληλα για την ασθένειά σας θα γίνει σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.
Διαβάστε, επίσης,
Όλοι οι παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του μαστού
Τα νεώτερα φάρμακα για τον καρκίνο του μαστού
Λέιζερ για τη διάγνωση του καρκίνου μαστού
Προσυμπτωματικός έλεγχος για καρκίνο μαστού
Για όσες έχουν κίνδυνο για καρκίνο μαστού
Μη επεμβατική κυτταρολογική εξέταση για τον καρκίνο του μαστού
Ο καρκίνος του μαστού θεραπεύεται
Τα καρύδια απαραίτητα για την πρόληψη καρκίνου μαστού
Χημειοπροφύλαξη στον καρκίνο μαστού
Τελικά είναι απαραίτητη η μαστογραφία;
Η σημασία της πρόληψης στον καρκίνο του μαστού
Πρωτογενής πρόληψη καρκίνου του μαστού
Νυχτερινή εργασία και καρκίνος
Η βιταμίνη D στην πρόληψη καρκίνου μαστού
Κάθε αλλαγή στο μαστό δεν είναι καρκίνος
Η διατροφή για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού
